Karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami)

Karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami)

Tradycyjne staropolskie danie wigilijne, podobno najbardziej popularne w Wielkopolsce. Ja niestety nigdy go nie jadłam, ani nawet o nim nie słyszałam, jak również moja rodzina. Natknęłam się na nie przypadkiem, przeglądając przepisy w internecie i od razu wiedziałam, że będzie mi smakować. Korzenny sos piernikowy, słodki od rodzynek, karmelu i miodu, lekko kwaśny od soku cytryny i octu z czerwonego wina, posypany płatkami migdałów. Tradycyjnie podawany z rybą lub ozorem wołowym. Rodzaj ryby nie jest istotny w tym przepisie bo smak sosu jest na tyle intesywny, że smaku ryby aż tak wyraźnie nie czuć, może to być spokojnie znienawidzony przez niektórych karp. Stare przepisy polecają gotować wywar z rybą w całości i włoszczyzną, który dodawany jest do sosu, jak również krew ryby wymieszana z octem i czerwone wino lub piwo.

Ja wykorzystałam gotowe filety karpia, które dusiłam w gotowym sosie. Sam sos jest bardzo dobry, ale po uduszeniu w nim ryby staje się naprawdę przepyszny. Czasami warto wrócić do starych, tradycyjnych przepisów, tym bardziej, że kuchnia staropolska charakteryzowała się dodatkiem dużej ilości przypraw, popularny był m.in. imbir, gałka muszkatałowa, szafran (dzięki szlakom handlowym z krajami Orientu), dopiero w XVIII wieku, wraz ze wzrostem popularności kuchni francuskiej zaczęto dania oszczędzniej przyprawiać.

Sos szary, mimo niezachęcającej nazwy, jest słodko-kwaśno-korzenny, aromatyczny, rewelacyjny, bardzo polecam!

Do tego przepisu wykorzystałam obcięte brzegi tego piernika.

karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami) carp in old polish gray sauce (gingerbread, almond and raisin sauce)

 

Tutaj możecie przeczytać przepis z 1989 roku z książki Lucyny Ćwierczakiewicz ‚365 obiadów’.

Co ciekawe nie jest tutaj dodawany piernik, lecz żytni chleb. Myślę, że pewnego razu jedna gospodyni nie mając chleba wrzuciła do sosu piernik i tak powstała wersja piernikowa szarego sosu.

ryba w szarym sosie lucyna ćwierczakiewicz

Karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami)

czas przygotowania 15 minutes
czas gotowania 15 minutes
całkowity czas 30 minutes
ilość porcji 2 porcje

Składniki:

ryba:

  • 2 małe filety karpia lub innej ryby

sos:

  • 3 łyżki rodzynek
  • 1.5 łyżki soku z cytryny
  • 1.5 łyżeczki ciemnego brązowego cukru*
  • 2 łyżki czerwonego wina użyłam słodkiego
  • 1 łyżka masła
  • 1 łyżka mąki
  • 5 łyżek pokruszonego piernika 25g
  • 1 szklanka bulionu użyłam warzywnego, dobrze mieć więcej w zapasie
  • 1 łyżeczka octu z czerwonego wina
  • ½ łyżeczki miodu
  • szczypta przyprawy do piernika
  • sól do smaku
  • mała szczypta pieprzu

do podania:

  • 2 łyżki platków migdałów
  • puree z ziemniaków
  • buraczki, sałatka z kiszonej kapusty

Wykonanie:

  1. Rodzynki wymieszać z sokiem z cytryny, odstawić.
  2. Na małą patelnię dodać cukier, na średnim ogniu podgrzewać, aż się rozpuści (się skarmelizuje), wtedy dodać wino, gotować 30 sekund, dodać rodzynki razem z sokiem z cytryny, gotować jeszcze 1-2 min, aż wino w większości odparuje, odstawić z ognia.
  3. W średnim garnku (średnica ok. 18 cm) roztopić masło, dodać mąkę i wymieszać.
  4. Dodać bulion, piernik, gotować na małym ogniu kilka minut, zmiksować blenderem na gładki sos.
  5. Dodać zawartość patelni do garnka, wymieszać, gotować 2 minuty, aż sos lekko zgęstnieje.
  6. Doprawić octem, miodem, przyprawą z piernika, zagotować, odstawić z ognia, doprawić solą i pieprzem. Sos znacznie zyska na smaku po duszeniu w nim ryby.
  7. Filety ryby (pojedynczo) zanurzać w sosie, przykryć garnek pokrywką i na najmniejszym ogniu (żeby sos nie przywierał do garnka) dusić kilka minut aż mięso będzie ścięte i białe (czas duszenia będzie zależał od grubości ryby).
  8. Powtórzyć z drugą rybą (jeśli robicie np. z podwójnej porcji to można użyć większego garnka i jeśli ryby się zmieszczą i sos zdoła je choć w połowie przykryć, wszystko razem dusić).
  9. Wyłożyć ryby na talerz, polać sosem, posypać płatkami migdałów.

uwagi

* ilość cukru i miodu będzie zależała od tego jak słodkiego piernika użyjecie, mój nie był zbyt słodki

 

karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami) carp in old polish gray sauce (gingerbread, almond and raisin sauce)
Karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami)

 

karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami) carp in old polish gray sauce (gingerbread, almond and raisin sauce)
Karp w staropolskim sosie szarym (sos piernikowy z rodzynkami i migdałami)


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Inline
Inline